Szukaj

Żółtaczka jest bardzo częstą przypadłością u noworodków. W większości przypadków jest procesem fizjologicznym, choć trzeba zwracać uwagę, czy nie przekształci się w chorobę. Jakie są rodzaje żółtaczek u dzieci i kiedy należy podjąć leczenie?

 

Żółtaczka u noworodka – jakie są jej przyczyny?

 

Żółtaczka u noworodków jest zjawiskiem bardzo częstym i w większości przypadków nie jest powodem do obaw. Przypomnijmy tu, że mianem żółtaczki określamy prawidłowo nie wirusowe zapalenie wątroby, którego żółtaczka jest objawem, lecz symptom polegający na żółtawym zabarwieniu skóry, błon śluzowych i białkówki oka, wynikająca z nagromadzenia się dużych ilości bilirubiny (żółtego barwnika) we krwi[1].

 

Bilirubina powstaje w wyniku rozpadu hemoglobiny, czyli barwnika czerwonych krwinek. Wydalana jest do przewodu pokarmowego przez wątrobę i drogi żółciowe. Do żółtaczki może więc dojść albo w przypadku zaburzeń czynności wątroby lub dróg żółciowych, albo – i tak jest w przypadku żółtaczki fizjologicznej u noworodków – w wyniku nagłego rozpadu dużych ilości hemoglobiny. Dodajmy tu, że przed narodzinami dziecko w łonie matki ma o wiele więcej krwinek czerwonych niż dziecko już urodzone. Po ich rozpadzie powstaje tyle bilirubiny, że niedojrzała jeszcze wątroba nie może sobie z nią poradzić w krótkim czasie[2]. Dlatego w drugim lub trzecim dniu życia u dziecka może wystąpić żółtaczka. W tym czasie podwyższone stężenie bilirubiny stwierdza się u większości dzieci, a u 30% z nich żółtaczka jest bardzo wyraźna[3].

 

U dzieci urodzonych w terminie żółtaczka pojawia się nie wcześniej niż w 2. dobie życia i ustępuje samoistnie do 10. dnia życia. Żółtaczka fizjologiczna dotyczy ponadto niemal wszystkich wcześniaków, natomiast w ich przypadku objawy występują nieco później, a sam proces trwa dłużej – do około 14. dnia życia. Żółtaczka fizjologiczna nie wymaga leczenia. Należy ją jednak prawidłowo odróżnić od stanu chorobowego[4].

 

Rodzaje żółtaczek u dziecka

 

Oprócz żółtaczki fizjologicznej wyróżniamy także żółtaczki patologiczne, które wymagają leczenia. Diagnozujemy je, wykonując dodatkowe badania u dziecka, które:

 

– wykazuje symptomy żółtaczki już w pierwszego dobie życia,

– stężenie bilirubiny przekracza normy (w przypadku żółtaczki fizjologicznej stężenie barwnika mieści się w normach dla tego przedziału wiekowego),

– stolec noworodka ma kolor szarobiały, a mocz ma ciemny odcień,

– żółtaczka przedłuża się (trwa dłużej niż do 10. doby życia lub 14. doby w przypadku wcześniaków)[5].

 

Takie objawy wskazywać mogą m.in. na zakażenie, chorobę wątroby, zarośnięcie dróg żółciowych czy konflikt serologiczny; w zdecydowanej większości przypadków natomiast przedłużająca się żółtaczka związana jest w karmieniem piersią. Nie jest to stan poważny, lecz wymaga uwagi[6].

 

Przedłużająca się żółtaczka u noworodka

 

Żółtaczka związana z karmieniem piersią jest najczęstszą postacią przedłużającej się żółtaczki u dziecka, ponieważ substancje zawarte w mleku matki hamują wychwyt bilirubiny z krwi dziecka, a tym samym również jej wydalanie[7]. Do niedawno uważano, że tego rodzaju żółtaczka nie jest groźna dla dziecka. I zazwyczaj tak jest, istnieje jednak możliwość uszkodzenia mózgu u dziecka, u którego leczenie rozpoczęto zbyt późno i u którego stężenie bilirubiny we krwi rośnie[8].

 

W przypadku żółtaczki wczesnej, związanej z karmieniem piersią leczenie polega przede wszystkim na utrzymaniu częstych karmień, które dostarczają dziecku wystarczającej ilości pokarmu (jedną z przyczyn żółtaczki może być niewystarczająca podaż pokarmu lub zbyt późne rozpoczęcie karmienia). W niektórych przypadkach (gdy poziom bilirubiny zbyt szybko rośnie) zaleca się fototerapię przerywaną. Promienie UV rozbijają bilirubinę w skórze. Jeśli to leczenie nie przynosi efektów, konieczne może się okazać przetoczenie krwi[9].

 

W przypadku postaci późnej żółtaczki zaleca się zazwyczaj również utrzymanie częstych i w miarę możliwości obfitych karmień oraz fototerapię przerywaną. W niektórych przypadkach zalecane są również inne metody leczenia. Przykładowo American Academy of Pediatrics (Amerykańska Akademia Pediatrii) zaleca przerwanie karmienia piersią na okres od 24 do 48 godzin i wprowadzenie w tym czasie karmienia mlekiem modyfikowanym. Poziom bilirubiny powinien wówczas spaść, i choć po ponownym przystawieniu dziecka do piersi może on znów podskoczyć, to nie osiągnie on takich wartości, jak podczas choroby. Inną metodą leczenia jest fototerapia ciągła połączona z karmieniem pokarmem pasteryzowanym[10].

 

Żółtaczka fizjologiczna jest naturalnym sposobem pozbycia się przez organizm dziecka nadmiaru hemoglobiny, która rozłożona do bilirubiny jest wydalana z organizmu. Również przedłużająca się żółtaczka u dzieci, związana z karmieniem piersią, jest częstym przypadkiem, występującym u około połowy donoszonych noworodków. Dobra diagnoza, wykluczająca inne schorzenia, postępowanie zgodnie z zaleceniami lekarza i obserwacja dziecka pozwolą na szybkie zwalczenie tego typu żółtaczki.

 

Bibliografia:

 

Jankowska I., Ryżko J.: Żółtaczka związana z karmieniem piersią. Gastroenterologia Praktyczna. Wydanie Specjalne 2012, tom IV, 5-8, https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1609/Zoltaczka-zwiazana-z-karmieniem-piersia.html, dostęp 14.10.20.

 

Pawlak M., Żółtaczka u noworodka – charakterystyka i przyczyny, https://www.medonet.pl/zdrowie,zoltaczka-u-noworodka---charakterystyka-i-przyczyny,artykul,1733761.html, dostęp 14.10.20.

 

Sawiec P., Zółtaczka noworodków, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/52302,zoltaczka-noworodkow, dostęp 14.10.20.

 

[1] Sawiec P., Zółtaczka noworodków, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/52302,zoltaczka-noworodkow, dostęp 14.10.20.

[2] Pawlak M., Żółtaczka u noworodka – charakterystyka i przyczyny, https://www.medonet.pl/zdrowie,zoltaczka-u-noworodka---charakterystyka-i-przyczyny,artykul,1733761.html, dostęp 14.10.20.

[3] Sawiec P., Zółtaczka noworodków, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/52302,zoltaczka-noworodkow, dostęp 14.10.20.

[4] Ibidem.

[5] Ibidem.

[6] Ibidem; Jankowska I., Ryżko J.: Żółtaczka związana z karmieniem piersią. Gastroenterologia Praktyczna. Wydanie Specjalne 2012, tom IV, 5-8, https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1609/Zoltaczka-zwiazana-z-karmieniem-piersia.html, dostęp 14.10.20.

[7] Jankowska I., Ryżko J.: Żółtaczka związana z karmieniem piersią. Gastroenterologia Praktyczna. Wydanie Specjalne 2012, tom IV, 5-8, https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1609/Zoltaczka-zwiazana-z-karmieniem-piersia.html, dostęp 14.10.20.

[8] Pawlak M., Żółtaczka u noworodka – charakterystyka i przyczyny, https://www.medonet.pl/zdrowie,zoltaczka-u-noworodka---charakterystyka-i-przyczyny,artykul,1733761.html, dostęp 14.10.20.

[9] Jankowska I., Ryżko J.: Żółtaczka związana z karmieniem piersią. Gastroenterologia Praktyczna. Wydanie Specjalne 2012, tom IV, 5-8, https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1609/Zoltaczka-zwiazana-z-karmieniem-piersia.html, dostęp 14.10.20; Pawlak M., Żółtaczka u noworodka – charakterystyka i przyczyny, https://www.medonet.pl/zdrowie,zoltaczka-u-noworodka---charakterystyka-i-przyczyny,artykul,1733761.html, dostęp 14.10.20.

[10] Jankowska I., Ryżko J.: Żółtaczka związana z karmieniem piersią. Gastroenterologia Praktyczna. Wydanie Specjalne 2012, tom IV, 5-8, https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1609/Zoltaczka-zwiazana-z-karmieniem-piersia.html, dostęp 14.10.20

Enfamil Premium MFGM 2 mleko następne. Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia niemowląt. Próbki Enfamil Premium MFGM 2 są dostępne dla mam z dziećmi, które ukończyły 6 miesiąc życia. Kod rabatowy wynosi 100zł przy zamówieniach min. 250zł wyłączając Enfamil Premium MFGM 1, Enfamil Comfort i produkty Lovela.
0