Szukaj

Pierwszy smoczek dla dziecka – czym kierować się przy jego wyborze?

 

Uważa się, że zbyt wczesne podanie smoczka dziecku może niekorzystnie wpłynąć na odruch ssania i utrudniać karmienie piersią. Dlatego wiele światowych i europejskich towarzystw medycznych nie zaleca podawania smoczka niemowlętom karmionym piersią do czasu ustabilizowania się laktacji, najczęściej do ok. 6. tygodnia życia. Najnowsze wyniki badań wskazują na zasadność wyboru tzw. smoczka ortodontycznego, który nie zaburza prawidłowego rozwoju podniebienia i dziąseł, nie ingeruje w naturalny proces wyrzynania i wzrostu zębów mlecznych oraz zapobiega wadom zgryzu.[1], [2] Jak wybrać smoczek dla maluszka?

 

Pierwszy smoczek dla dziecka – kiedy można go podać?

 

Proces laktacji jest szczególnie podatny na zaburzenia podczas pierwszych tygodni po porodzie. Wyniki części badań obserwacyjnych wykazały, że stosowanie smoczka w tym okresie może zredukować aktywność dziecka podczas ssania piersi i utrudnić rozwój prawidłowego mechanizmu ssania. Co prawda nowsze badania nie potwierdzają jednoznacznie tak negatywnego wpływu smoczka na karmienie piersią[3], jednak zaleca się, by poczekać z jego wprowadzeniem do momentu ustabilizowania się laktacji. Jak długo? Specjaliści podkreślają, że to proces indywidualny, którego przebieg jest nieco inny u każdej pary mama-dziecko i czas jego trwania również może się różnić. Najczęściej jednak do ustabilizowania laktacji i rytmu karmienia dochodzi między 2. a 6. tygodniem po porodzie.[4]

Jakie smoczki dla noworodka? Polscy specjaliści zazwyczaj nie zalecają podawania smoczka w czasie pierwszych 6 tygodni życia niemowląt karmionych piersią[5]. Okres noworodkowy w przypadku dzieci urodzonych o czasie trwa 4 tygodnie (do 28. dnia życia). Zatem noworodkom karmionym piersią nie rekomenduje się podawania smoczka, który – według wytycznych – powinno się wprowadzać najwcześniej w okresie niemowlęcym. W przypadku maluszków, które – z różnych przyczyn – nie mogą być karmione piersią, smoczek można wprowadzać tak wcześnie, jak to konieczne.[6] Karmienie piersią jest najlepszą metodą, „złotym standardem” żywienia niemowląt. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby wyłączne karmienie piersią trwało co najmniej 6 miesięcy oraz by – jeśli to możliwe – kontynuować je do 2. roku życia dziecka.

 

Jak wybrać pierwszy smoczek i jak go używać?

 

Jaki smoczek dla dziecka? Przed dokonaniem wyboru najlepiej skonsultować się z pediatrą. Z pewnością pierwszy smoczek nie powinien wywierać negatywnego wpływu na rozwój dziąseł, podniebienia i zębów. Specjaliści, na podstawie wyników aktualnych badań, zalecają stosowanie tzw. smoczków ortodontycznych, których budowa różni się od budowy smoczków tradycyjnych. Kształt smoczków ortodontycznych jest zaokrąglony na końcu, spłaszczony od strony języka i wypukły od strony podniebienia, co przeciwdziała rozwojowi wad zgryzu, a także mobilizuje do prawidłowego układania języka w jamie ustnej. Należy także odpowiednio dobrać wielkość tarczy smoczka do twarzy dziecka, zwracając uwagę, by nie zasłaniała noska i nie utrudniała oddychania. Prawidłowo wyprofilowana tarcza powinna być zaopatrzona w otworki, które umożliwiają cyrkulację powietrza pomiędzy smoczkiem a ustami malucha. Smoczek powinien być wykonany z silikonu lub lateksu, bezbarwny i bezzapachowy.[7][8]

Pamiętaj, nigdy nie wolno zawieszać smoczka na sznurkach, tasiemkach itp. (ze względu na ryzyko uduszenia). Zwłaszcza smoczki stosowane do snu nie powinny mieć żadnych łańcuszków, kokardek nakładanych na szyję dziecka lub mocowanych do ubrania, łóżeczka czy wózka. Nie należy również mocować do nich żadnych przedmiotów stwarzających ryzyko zakrztuszenia lub uduszenia się (np. zabawek, maskotek). Jeżeli dziecko odmawia smoczka, nie należy go mu usilnie proponować. Jeżeli smoczek wypadnie z ust malucha w czasie snu, nie powinno się go wkładać ponownie do ust.[9]

Warto dodać, że wyniki licznych badań wskazują, że smoczek podawany dziecku przed snem może zmniejszać ryzyko SIDS (sudden infant death syndrome), czyli zespołu nagłej śmierci niemowląt. Smoczek redukuje ryzyko SIDS, nawet jeśli wypadnie dziecku z ust w czasie snu, choć mechanizm tego szczególnego działania ochronnego nie został jeszcze w pełni poznany. Poza tym smoczek stosowany jako „uspokajacz” może przynieść pewną ulgę niemowlętom wyjątkowo niespokojnym lub cierpiącym z powodu bólu.[10]

 

Ssanie – naturalna potrzeba niemowląt

 

Smoczek zaspokaja naturalną potrzebę ssania dziecka, jednak nie można stosować go w charakterze substytutu częstego kontaktu i bliskości z maluszkiem. To czynność instynktowna, umiejętność, z którą maluszek przychodzi na świat, i którą ćwiczy jeszcze w łonie matki. Ssanie obserwowane jest między 15. a 18. tygodniem wieku płodowego, aktywność ust uwidacznia się między 27. a 28. tygodniem. U niemowlęcia istnieją dwa rodzaje ssania:

  • ssanie odżywcze związanie z przyjmowaniem pokarmu, odbywające się według rytmu: ssanie-przełknięcie-oddech; jedno ssanie na jedną sekundę,
  • ssanie nieodżywcze pełniące funkcje uspokajające, wyciszające malucha oraz wpływające na regularność i głębokość oddechów; do połknięcia dochodzi najczęściej po ośmiu aktach ssania, a na jedną sekundę przypadają dwa ssania.[11]

Ssanie jest efektem różnicy ciśnień w jamie ustnej, w jego trakcie język, wargi, policzki, kość gnykowa i żuchwa poruszają się rytmicznie. Kiedy żuchwa unosi się i cofa, a czubek języka dociska do podniebienia sutek (lub smoczek), w jamie ustnej powstaje ciśnienie dodatnie, dzięki któremu z sutka (lub smoczka) wypływa pokarm (w podobny sposób dochodzi np. do wyciskania pasty z tubki). Kiedy żuchwa opada i przesuwa się do przodu, a język obniża się i cofa, dochodzi do zwiększenia przestrzeni jamy ustnej i wytworzenia negatywnego ciśnienia, które prowadzi do zasysania pokarmu (mechanizm ten przypomina zasysanie płynu strzykawką).[12]

 

Trudne pożegnanie ze smoczkiem – jak pomóc dziecku?

 

Ssanie pełni wiele funkcji w okresie niemowlęcym – nie tylko dostarcza pożywienie, ale wpływa uspokajająco, wycisza, umożliwia poznawanie i odkrywanie otoczenia. Dlatego dla wielu dzieci moment pożegnania ze smoczkiem bywa trudny. Maluch, który w trudnych momentach mógł skupiać się na ssaniu smoczka i w ten sposób wracać do równowagi i spokoju, nagle musi nauczyć się radzić sobie bez tego „towarzysza”.

Fizjologiczny odruch ssania najczęściej zanika między 1. a 2. rokiem życia, wraz z dojrzewaniem ośrodków korowych mózgu. Dlatego, zgodnie z zaleceniami lekarzy pediatrów, nawyk ssania powinien być wyeliminowany najpóźniej do 18. miesiąca życia.[13]

Jak oduczyć dziecko ssania smoczka? Spokojnie, cierpliwie wytłumacz maluchowi, dlaczego to konieczne. Pamiętaj, że dla dziecka oznacza to przykrość. Powtarzaj wielokrotnie, że smoczek należy odstawić, „bo ząbki będą krzywe”, a każdą zgodę na rezygnację nagradzaj zabawą i pochwałą. Podkreślaj, że rodzice są dumni, że dziecko jest dzielne, duże i zachowuje się jak starszy brat. Drobne codzienne radości i czas poświęcony maluszkowi w tym niełatwym dla niego okresie stanowią dla dziecka bezcenne wsparcie.[14]

 

 

[1]                 AAP task force on sudden infant death syndrome. SIDS and other sleep-related infant deaths: updated 2016 recommendations for a safe infant sleeping environment. Pediatrics. 2016;138(5):e20162938.

[2]                 Caruso S, Nota A, Darvizeh A et al. Poor oral habits and malocclusions after usage of orthodontic pacifiers: an observational study on 3–5 years old children. BMC Pediatr. 2019;19:294.

[3]                 Alm B, Wennergren G, Möllborg P et al. Breastfeeding and dummy use have a protective effect on sudden infant death syndrome. Acta Paediatr. 2016;105(1):31-38.

[4]                 Wronowski M. Czy karmienie piersią lub stosowanie smoczka zapobiega wystąpieniu zespołu nagłego zgonu niemowląt? Medycyna Praktyczna dla lekarzy. https://www.mp.pl/pediatria/przeglad-badan/128341,czy-karmienie-piersia-lub-stosowanie-smoczka-zapobiega-wystapieniu-zespolu-naglego-zgonu-niemowlat Data dostępu: 19.11.2020.

[5]                 Krawczyński M. Smoczki. https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/pielegnacja/52399,smoczki data dostępu: 19.11.2020.

[6]                 AAP task force on sudden infant death syndrome, op. cit.

[7]                 Caruso S, Nota A, Darvizeh A et al. Poor oral habits and malocclusions after usage of orthodontic pacifiers: an observational study on 3–5 years old children. BMC Pediatr. 2019;19:294.

[8]                 Żebryk-Stopa A. Co to znaczy, że smoczek jest „ortodontyczny”? https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/238647,co-to-znaczy-ze-smoczek-jestortodontyczny Data dostępu: 19.11.2020.

[9]                 AAP task force on sudden infant death syndrome. SIDS and other sleep-related infant deaths: updated 2016 recommendations for a safe infant sleeping environment. Pediatrics. 2016;138(5):e20162938.

[10]              Ibidem.

[11]              Kosmala K, Musialik-Świetlińska E, Pietras K. Neonatologia i opieka nad noworodkiem. T. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016, s. 241-262.

[12]              Ibidem.

[13]              Turska-Szybka A. Jak długo można pozwalać dziecku używać smoczka? https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/152232,jak-dlugo-mozna-pozwalac-dziecku-uzywac-smoczka Data dostępu: 19.11.2020.

[14]              Rokicka-Milewska R. Nasze dziecko. Rozwój, pielęgnowanie i wychowanie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015, s. 283-293.

 

 

            Aby osiągnąć najlepsze efekty, należy dbać o zdrową dietę w czasie ciąży i po urodzeniu dziecka. Nie należy decydować się na nieuzasadnione dokarmianie. Karmienie butelką może powodować osłabienie laktacji. Karmienie piersią jest najwłaściwszym i najtańszym sposobem żywienia niemowląt. Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia i zapewnia najwięcej korzyści Twojemu dziecku.

 

Specjalnie dla Ciebie!

Tylko teraz 10% zniżki* z kodem:

NOW10

*Kod jest ważny do 31.10. Nie dotyczy Enfamil Premium MFGM 1, Comfort i produktów Lovela.

Enfamil Premium MFGM 2 mleko następne. Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia niemowląt. Próbki Enfamil Premium MFGM 2 są dostępne dla mam z dziećmi, które ukończyły 6 miesiąc życia. Kod rabatowy wynosi 100zł przy zamówieniach min. 250zł wyłączając Enfamil Premium MFGM 1, Enfamil Comfort i produkty Lovela.
0