Pytania i obawy związane z karmieniem piersią

P: Kiedy mogę rozpocząć karmienie piersią?

O: Niedługo po porodzie.

Również w tym przypadku natura jest najlepszą nauczycielką. Najczęściej zaleca się przystawienie noworodka do piersi w ciągu kilku minut po porodzie. Maleństwo potrafi przyssać się do piersi mamy już w pierwszych chwilach po urodzeniu. Noworodki posiadają wrodzony odruch ssania, który pozwala im instynktownie szukać źródła ciepła w pobliżu główki i wtulać się w pierś mamy.

Jak najwcześniejsze przystawienie do piersi umożliwia noworodkowi skuteczną naukę ssania, a jednocześnie pobudza laktację.

W pierwszym okresie w piersiach wytwarzana jest tzw. siara – żółtawy, gęsty płyn bogaty w przeciwciała, komórki odpornościowe, substancje odżywcze i sole mineralne. Siara jest pokarmem optymalnie dostosowanym do potrzeb i możliwości układu trawiennego noworodka. Po kilku dniach rozpoczyna się produkcja mleka dojrzałego. W pierwszych minutach ssania dziecko otrzymuje bogate w białko mleko I fazy, a w kolejnych minutach mleko II fazy o wysokiej zawartości tłuszczu.

Karmienie piersią powinno od samego początku odbywać się zgodnie z naturalnym rytmem wyznaczanym przez samo dziecko. W pierwszych miesiącach po porodzie złotą zasadą pozostaje „karmienie na żądanie”. Stopniowo nauczysz się rozpoznawać rodzaj płaczu maluszka i błyskawicznie odgadywać jego potrzeby.

• Nawał pokarmu

W pierwszych dniach po porodzie możesz mieć wrażenie przepełnienia piersi związane z nadmierną produkcją mleka. To normalne zjawisko. Piersi mogą wydawać się ciężkie i obrzmiałe, a w przypadku szczególnie nasilonej laktacji nawet bolesne.

Porady:

Aby uniknąć nadmiernego obrzmienia piersi podczas nawału pokarmu, często przystawiaj dziecko do piersi, również w nocy, pozwalając mu ssać przez około 10–20 minut z każdej piersi. Jeśli nadal odczuwasz ból, odciągnij nieco mleka z pomocą laktatora. Możesz również odciągnąć pokarm ręcznie, masując pierś i delikatnie uciskając miejsce bezpośrednio nad otoczką (spróbuj masażu pod prysznicem).

W przypadku znacznego obrzmienia i bolesności, w okresach między karmieniami przykładaj do piersi zimne okłady lub woreczki z pokruszonym lodem. Unikaj gorących kąpieli. Jeśli ból nie mija po upływie doby, skontaktuj się z lekarzem lub położną.

• Niedrożne kanaliki mleczne

Jeśli pierś w okolicy otoczki jest bolesna i zaczerwieniona, najprawdopodobniej doszło do zatkania kanalików mlecznych.

Porady:

Przed każdym karmieniem rozmasuj pierś, koncentrując się szczególnie na wyczuwalnym zgrubieniu. Zaraz potem nakarm dziecko bolącą pierś. W ten sposób ją opróżnisz.

• Zapalenie piersi

Przyczyną zapalenia piersi może być niedrożność i późniejsza infekcja kanalików mlecznych.  

Dolegliwościom może towarzyszyć podwyższona temperatura, dreszcze i uczucie zmęczenia.

Porady:

Ryzyko zapalenia można ograniczyć regularnie opróżniając piersi, unikając strojów uciskających biust oraz dbając o odpowiednią ilość wypoczynku.

W przypadku stwierdzenia objawów zapalenia piersi natychmiast zgłoś się do lekarza. Konieczne może być podanie antybiotyku, co jednak nie musi wiązać się z odstawieniem dziecka od piersi. Stosuj się do zaleceń lekarza.

P: Co będę czuła podczas karmienia piersią?

O: Gdy dziecko chwyta brodawkę wraz z otoczką i zaczyna ssać, możesz odczuwać drażnienie zakończeń nerwowych, wywołujące tzw. odruch wypływu pokarmu. W chwili, gdy z piersi zacznie płynąć mleko, poczujesz delikatne mrowienie lub wrażenie „wezbrania”. W pierwszej chwili po przystawieniu malucha do piersi możesz odczuwać pewien dyskomfort, jednak, jeśli dziecko prawidłowo zassało brodawkę, karmienie nie powinno być dla ciebie bolesne. Jeśli czujesz ból, najprawdopodobniej dziecko nie uchwyciło prawidłowo piersi.

• Problemy z wypływem mleka

Rozproszenie, zmęczenie, stres, niepokój, zażenowanie lub ból piersi mogą hamować odruch wypływu pokarmu.

Porady:

Zadbaj o odpoczynek. Do karmienia wybieraj miejsca, w których czujesz się swobodnie. W porze karmienia staraj się zrelaksować i nie myśleć o obowiązkach. Spędź kilka chwil wpatrując się w prześliczne oczy maluszka, a potem po prostu zaufaj naturze. Jeśli przeszkadza ci bolesność piersi, przećwicz z położną pozycje do karmienia i metody prawidłowego przystawiania do piersi.

• Wyciekanie pokarmu

Wszystkie mamy karmiące piersią borykają się z tym krępującym problemem. Czasami wystarczy sama myśl o dziecku, by wywołać odruch wypływu mleka.

Porady:

Naciśnij na brodawkę kciukiem i palcem wskazującym. Spróbuj skrzyżować ramiona na piersiach. W miseczkach stanika noś chłonne wkładki laktacyjne.

P: W jaki sposób należy przystawiać dziecko do piersi?

O: Poproś pielęgniarkę lub położną o pokazanie wygodnych pozycji do karmienia piersią. Uchwyć pierś w dłoń, ujmując ją czterema palcami od spodu i kciukiem od góry (chwyt „C”). Palce nie powinny zachodzić na otoczkę, aby umożliwić dziecku głębokie uchwycenie piersi. Połaskocz dolną wargę maluszka, skłaniając go w ten sposób do otwarcia buzi. W chwili, gdy dziecko szeroko otworzy usta, przyciągnij je bliżej, nakładając otwartą buzię na pierś.

• Bolesne brodawki

Nadwrażliwość brodawek w pierwszych dniach karmienia piersią jest zjawiskiem naturalnym. Jednak uszkodzenia lub pęknięcia brodawek mogą powodować dotkliwy ból.

Porady:

Aby uniknąć bolesności brodawek, należy prawidłowo przystawiać dziecko do piersi. Brodawka powinna znajdować się głęboko w buzi maluszka. Jeśli nie jesteś pewna, czy dziecko prawidłowo chwyta pierś, poproś o radę położną.

Aby nie pogłębiać problemu, unikaj nadmiaru wilgoci pomiędzy karmieniami. Pozwalaj brodawkom schnąć w sposób naturalny. Nie używaj wkładek laktacyjnych z foliowymi osłonkami, zatrzymują wilgoć przy piersiach. Po osuszeniu brodawki można zastosować specjalne kremy lub lanolinę. Spróbuj również karmić głównie zdrową piersią aż do zaleczenia brodawki. Myj piersi ciepłą wodą bez mydła, która może dodatkowo wysuszać skórę. Jeśli dolegliwości nie ustępują, zgłoś się do lekarza lub położnej.

P: Jak często powinnam przystawiać dziecko do piersi?

O: W pierwszych tygodniach życia karm dziecko tak często, jak tego potrzebuje, lecz nie rzadziej niż 6–10 razy na dobę. Właściwą częstotliwość karmień poznasz obserwując przyrost masy ciała dziecka.

• Ilość pokarmu

Aby ustabilizować laktację na odpowiednim poziomie, powinnaś w pierwszych tygodniach przystawiać dziecko do piersi co najmniej 6–10 razy na dobę. Utrzymanie właściwej częstotliwości karmień pobudza organizm do produkcji mleka.

Porady:

Jeśli zastanawiasz się czy masz wystarczającą ilość pokarmu, odpowiedz sobie na poniższe pytania:

• Czy moje dziecko przybiera na wadze?
• Czy w trakcie karmienia słychać odgłos przełykania?
• Czy dziecko moczy 6 lub więcej pieluszek na dobę i przynajmniej raz się wypróżnia?

Problemy po stronie dziecka:

• Nadwrażliwość pokarmowa

Wszystkie przyjmowane przez ciebie pokarmy i napoje za pośrednictwem mleka trafiają również do organizmu dziecka. Niektóre niemowlęta cierpią na nadwrażliwość pokarmową lub alergię, której objawy przypominają objawy kolki, takie jak płacz, ból brzuszka, wzdęcia lub częste domaganie się karmienia.

Porady:

Zrezygnuj z pikantnych potraw i pokarmów wzdymających, takich jak kapusta, czosnek, cebula, brokuły. Odstaw również kofeinę. Jeśli wyeliminowanie z diety podejrzanych pokarmów nie przynosi rezultatu, zapytaj lekarza, czy obserwowane u dziecka objawy mogą wskazywać na występowanie kolki.

• Zaburzenia mechanizmu ssania

Technika ssania smoczka uspokajającego i butelki jest całkowicie odmienna niż w przypadku piersi. Podawanie butelki i uspokajacza może zaburzyć mechanizm ssania niemowlęcia i sprawić, że zniechęci się do karmienia piersią.

Porady:

Nie podawaj dziecku smoczka ani butelki do momentu wykształcenia i utrwalenia się u niego prawidłowego mechanizmu ssania piersi.

• Trudności ze ssaniem

Niektóre dzieci lepiej niż inne radzą sobie z karmieniem piersią. Zdenerwowany i głodny maluszek może mieć trudności z prawidłowym uchwyceniem brodawki. Zdarza się również, że po pierwszych kilku łykach mleka niemowlę przestaje ssać.

Porady:

Jeśli twoje dziecko niedostatecznie mocno lub długo ssie pierś, staraj się je dodatkowo pobudzić nucąc piosenkę, lub gładząc po pleckach. Pomóc może również masaż piersi, który ułatwi wypływ mleka. Poproś także o dodatkowe wskazówki lekarza lub położną.